O nawykach słów kilka

Myśląc o nawykach, zwykle pierwszymi przychodzącymi nam skojarzeniami są wyuczone automatyczne zachowania. Musimy jednak uświadomić sobie, że nawyki mieszczą się przede wszystkim w naszych głowach, w naszych umysłach i właśnie tutaj mają źródło wszelkie nasze nawykowe zachowania.

Czym jest nawyk?

Każda istota ludzka – na skutek dorastania i nabywania doświadczeń – wykształca w sobie pewne sposoby reagowania, które z czasem zmieniają się w nawyki. Źródła nawyków mogą być bardzo różne – od naśladownictwa zachowań otaczających nas ludzi poczynając, a na indywidualnie podejmowanych działaniach kończąc. Bez względu na sposób ich powstawania, nawyki odgrywają kluczową rolę w życiu człowieka – mogą przyczyniać się do jego porażek lub sukcesów. Z punktu widzenia funkcjonowania człowieka we współczesnym świecie najbardziej pożądane są te nawyki, które pomagają utrzymać odpowiednią motywację i ułatwiają wprowadzenie pozytywnych zmian w szybko zmieniającym się świecie.

„Nasz charakter tworzą głównie nasze nawyki.”- Stephen R. Covey

Ile czasu wymaga wyrobienie nawyku?

Podstawowe teorie motywacji zakładają, iż do stworzenia nawyku potrzeba ciągłego i regularnego powtarzania danej czynności do utworzenia nowego połączania neuronalnego w mózgu. Jednak wśród naukowców nie ma zgody co do długości czasu, który jest konieczny do wytworzenia określonego nawyku. Na przestrzeni kilkunastu lat powstały różne teorie na ten temat, a do najpopularniejszych z nich zalicza się:
Teoria 21 dni – stworzona przez chirurga plastycznego Maxwella Maltza, który na podstawie obserwacji procesu przyzwyczajania się do zmian pooperacyjnych swoich pacjentów stwierdził, iż nawyki powstają w ciągu 21 dni.
Teoria 30 dni – utworzona przez blogera Steve’a Pavlin’a (twórcy słynnej listy życiowych wartości), który na podstawie własnych doświadczeń stworzył tezę, iż nawyki potrzebują około miesiąca, aby na stałe zagościć w naszym życiu.
Teoria 66 dni – stworzona przez londyńskich badaczy z University College, którzy na podstawie wyników przeprowadzonych eksperymentów zauważyli, iż rozbieżność pomiędzy poszczególnymi ludźmi jest dosyć duża, a uśredniona wartość waha się w granicach 66 dni.

Jak widać na przykładzie powyższych teorii trudno jest jednoznacznie stwierdzić, ile czasu potrzeba, aby powtarzane czynności przekształciły się w nawyki. Najbardziej racjonalnym podejściem wydaje się być przyjęcie założenia, iż jest to sprawa indywidualna dla każdego z nas. Są jednak czynniki, które wydatnie wpływają na ilość czasu oraz powodzenie kreowania nowego nawyku:

  • osobista determinacja,
  • pozytywne zmiany, które wypracowany nawyk wywoła,
  • gotowość do przekroczenie strefy komfortu,
  • atrakcyjność nowego nawyku,

Jako ciekawostkę można podkreślić fakt, iż złe nawyki zazwyczaj kształtują się dużo szybciej niż te dobre.

„Jesteśmy tym co wciąż powtarzamy. Doskonałość nie jest zatem aktem, ale nawykiem. ” – Arystoteles

Bariery i determinanty

Największymi wrogami wypracowania dobrych nawyków są dwa podstawowe czynniki – przerwy i wymówki. Tylko działania podejmowane codziennie, systematycznie bez wyszukiwania jakichkolwiek wymówek mają szansę stać się nawykiem – po pewnym czasie osiągną one poziom automatyzmu, a człowiek będzie je wykonywał niemal bezwiednie. Jednak aby dobre przyzwyczajenie przekształciło się w automatyczny nawyk, musimy mieć motywację, jasno określony cel oraz odpowiednią strategię. Przed przystąpieniem do procesu zmiany dobrze jest:

  • określić powód, dla którego chcemy wypracować dany nawyk – celowość jest podstawą motywacji,
  • wyznaczanie sobie optymalnej liczby wprowadzanych nawyków – polecam ewolucję zamiast rewolucji,
  • wyznaczenie stałej określonej pory – o ile to możliwe,
  • działanie w parze, czyli znalezienie osoby, która ma podobny cel – dobre rozwiązanie gdy na przykład chcesz zacząć regularnie ćwiczyć,
  • rozpisanie działania w notatniku – zapisując patrzysz z szerszej perspektywy, ponadto zapisane cele mają większe prawdopodobieństwo wejścia w życie – sprawdzone, wykorzystaj to.

Pamiętaj: czas wykształcenia nawyków jest bardzo indywidualny, a brak sukcesów po teoretycznych 21 lub 30 dniach może być bardzo frustrujące i zniechęcające do dalszych działań. Niemniej jednak

„Twój los zależy od Twoich nawyków.” – Brian Tracy

Nawyki często bywają niedoceniane. A to duży błąd, gdyż to właśnie one mogą być skutecznym sposobem osiągania celów i realizacji marzeń. Podstawową zasadą jest stosowanie metody małych kroków – filozofia Kaizen, gdyż każda zmiana wymaga determinacji i wytrwałości. Co więcej – radykalne zmiany lepiej jest przeprowadzać stopniowo. Wszakże nie od dziś znane jest przysłowie, iż nie od razu Rzym zbudowano.

 

Komentując, udostępniając (poniżej szybka opcja), “lajkując” doceniasz moją pracę i pomagasz dotrzeć temu artykułowi do większej liczby osób – DZIĘKUJĘ <3

Psycholog Wojciech Klęk

Witaj! Na imię mam Wojtek, od 2014 roku przewodzę społeczności Świadomie Przez Życie i pomagam ludziom wprowadzać zmiany w życiu poprzez szkolenia oraz sesje indywidualne. W pomocy psychologicznej wspieram klientów w poszerzaniu samoświadomości, przepracowaniu trudnych emocji oraz wypracowaniu nowych, skutecznych metod radzenia sobie z problemami. Pracuje w nurcie poznawczo-behawioralnym, terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach oraz ACT. “Sama wiedza nie wystarczy, trzeba jeszcze umieć ją stosować” Kładę nacisk na praktykę, zależy mi by klienci po sesjach wdrażali wyniesioną wiedzę w swoim życiu. Doświadczali i kreowali go swoimi działaniami / brakiem działań, decyzjami / brakiem decyzji. W pracy coacha towarzyszę klientowi w procesie odkrywania jego mocnych stron, ustalaniu celów zgodnych z jego wartościami życiowymi oraz wdrożeniu skutecznych metod działania. Dzielę się swoją wiedzą oraz dostarczam narzędzia, które ułatwiają wprowadzenie pożądanej zmiany. Fascynuję się kulturą Japonii. Praktykuję ZEN – sztukę uważności oraz Kaizen – wprowadzanie zmian małymi krokami. Mieszkam w Krakowie.

KONSULTACJA