fbpx

Jak radzić sobie z toksycznym związkiem

Z “toksyczną relacją” możemy się zetknąć w rodzinnym domu, w miejscu pracy i wśród grupy przyjaciół. Chociaż nie zawsze można ich uniknąć, toksyczne związki z innymi ludźmi mogą być zarządzane za pomocą umiejętności wyznaczania zdrowych granic, samoopieki, a przede wszystkim świadomości. W tym artykule postaram się ci przybliżyć to co według mnie powinieneś wiedzieć o toksycznych związkach, czyli: kiedy możemy mówić, że związek jest toksyczny, jak rozpoznać czy związki, które współtworzysz mają znamiona toksyczności oraz dam kilka wskazówek jak zarządzać relacjami tego typu.

Toksyczny związek definicja

Toksyczność może istnieć w niemal każdym kontekście relacji międzyludzkich, od placu zabaw dla dzieci przez salę konferencyjną w pracy po sypialnię małżonków. Z psychologicznego punktu widzenia

Mówi się, że związek jest toksyczny, gdy twoje samopoczucie emocjonalne, psychiczne lub fizyczne jest zagrożone z powodu partnera / osoby z którą tworzysz relację.

Toksyczne relacje:

  • relacje w których nie ma aprobaty lub wsparcia emocjonalnego.
  • charakteryzują się brakiem jakichkolwiek zasad moralnych, etycznych a nawet prawnych.
  • są szkodliwe – szkoda związków toksycznych polega na tym, że nie tylko są nieprzyjemne, ale też są trujące, co prowadzi do emocjonalnej, psychologicznej i prawdopodobnie fizycznej śmierci.
  • są niebezpieczne – toksyczne związki nie sprzyjają zdrowemu życiu i najczęściej koncentrują się na zachowaniach, emocjach i zachowaniach wysokiego ryzyka.
  • są często śmiertelnie niebezpieczne – niestety, toksyczne związki mogą być niebezpieczne dla zdrowia i życia. Często rodzą przemoc, celowe krzywdzenie siebie i/lub innych.

Związki, które wiążą się z przemocą fizyczną, są zdecydowanie klasyfikowane jako toksyczne. Relacje, w których jedna osoba konsekwentnie daje więcej niż otrzymuje, mogą być również toksyczne, zwłaszcza jeśli osoba, która daje więcej, czuje się zdewaluowana i zubożona z tego powodu. Niestety w wielu przypadkach ta osoba nie jest w stanie zmienić dynamiki związku.

Jeśli jesteś w związku, w którym czujesz, że konsekwentnie jesteś nieszanowany lub że twoje potrzeby nie są zaspokajane, możesz z czasem odczuwać straty w poczuciu własnej wartości.

Relację, w której czujesz się niezrozumiany, jawnie lub “subtelnie” atakowany lub w inny sposób poniżany, a twoje potrzeby notorycznie ignorowane można zaklasyfikować jako toksyczną. Na poziomie podstawowym każdy związek, który sprawia, że ​​czujesz się psychicznie “gorzej niż lepiej”, może z czasem stać się dla ciebie toksyczny.

Tylko Ty możesz stwierdzić czy złe chwile przeważają nad dobrymi w związku i jak ten stan rzeczy na ciebie wpływa. Musisz jednak wiedzieć, że jeśli ktoś konsekwentnie zagraża twojemu dobrobytowi przez to, co robi lub przez to, czego nie robi, nadszedł czas, aby skupić się na rozwiązaniach.

Toksyczna dynamika relacji

Czasami o toksyczności relacji decyduje sposób, w jaki wasza dwójka wchodzi w interakcję. Jeśli w kontaktach z innymi ludźmi czujesz się innym człowiekiem, a zetknięcie z konkretną osobą wydobywa twoje najgorsze cechy czy “odpala nieadaptacyjne schematy” u was obu, zalecam przyjrzeć się dokładniej tej relacji. Na przykład możesz mieć przyjaciela, z którym konkurujesz i ta relacja popycha cię do bycia najlepszym – ty działasz na niego w ten sam sposób przez co “wzrastacie”. Jeśli oboje czerpiecie przyjemność i korzyści z dynamiki tworzonej na tej zasadzie relacji, jest to w porządku. Jeśli jednak szukasz kogoś, kto rzuca ci wyzwanie do cięższej pracy przy pewnym wsparciu emocjonalnym, a otrzymujesz wyłącznie podkreślanie porażek w razie niepowodzeń, dewaluację twojej osoby oraz stany przygnębienia to w takim wypadku możemy określić dynamikę tej relacji jako toksyczną. Niezależnie od tego, czy intencją twojego przyjaciela jest cię “sprowokować do działania” (być może potrafi tylko w taki sposób “motywować”), musisz wiedzieć, że dobrane przez niego środki mogą być szczególnie niebezpieczne dla ciebie. Jeśli rozwiniesz z tym przyjacielem rywalizację opartą na złośliwości i deptaniu poczucia własnej wartości, która nie jest dla ciebie przyjemna twoja kondycja psychiczna może na tym mocno ucierpieć.

Jeśli znajdziesz się w toksycznej relacji, w której do głosu dochodzą “najgorsze” strony twojej osobowości (lub po prostu nie udaje ci się wydobyć tego, co masz w sobie najlepszego), możesz pojawić się w tobie chęć pracowania nad relacją by zmienić jej dynamikę – szczególnie jeśli istnieją korzyści, które jednak czerpiesz będąc w relacji z daną osobą. W takim przypadku spróbuj porozmawiać o tym w jaki sposób “jesteście razem” z drugą osobą.

Bądź pewny swoich potrzeb i uczuć, jednocześnie biorąc odpowiedzialność za swoją rolę w tej sytuacji.

Dobrym pomysłem jest omówienie tego, co postrzegasz jako problem i wspólne podjęcie decyzji, czy chcecie zmienić dynamikę i w jaki sposób nad tym popracujecie. Być może uda się wam zmienić sposób interakcji w taki sposób, że wydobędziecie z siebie to, co najlepsze, dzięki czemu oboje zaczniecie lepiej zaspokajać swoje potrzeby. Kluczową sprawą może być asertywna komunikacja i zdrowe wyznaczanie granic.

Toksyczna osobowość

Niektórzy ludzie poprzez ciągłe narzekania, przysłowiowe “widzenie szklanki do połowy pustej” i stałe dzielenie się z tobą swoim “pryzmatem świata” mogą wyssać z ciebie energię. Istnieją również ludzie, którzy odczuwają nieustanną potrzebę kłótni z innymi, wyjaśniają, dlaczego wiedzą lepiej lub wskazują na wady innych, co może (choć nie musi) wpływać na twoją kondycję psychiczną. Osoby te mogą tworzyć ze wszystkimi ludźmi tę samą toksyczną dynamikę i często, nawet nie zdają sobie sprawy ze swojego negatywnego wpływu na innych. Mogą nie znać zdrowszych sposobów komunikowania swoich potrzeby. Jest również prawdopodobne, że nie potrafią wystarczająco dobrze odczytać wskazówek społecznych, aby poznać, kiedy swoją postawą frustrują ludzi lub sprawiają, że czują się źle w ich towarzystwie.

Jak radzić sobie z toksycznymi ludźmi

Co robić kiedy czujesz, że relacja źle na ciebie wpływa? Najprostszą odpowiedzią, która pojawia się w głowie pewnie brzmi “po prostu ograniczam czas spędzany z ludźmi, którzy wprowadzają frustrację lub nieszczęście do mojego życia”. Jednak jeśli nie masz do czynienia z osobą o “toksycznym rysie osobowości”, warto porozmawiać z nią o swoich odczuciach i zobaczyć, co się stanie.

Zawsze upewnij się czy mówiąc “TAK” innym, nie mówisz “NIE” sobie.

Od ludzi, którzy nie mają samoświadomości, umiejętności społecznych lub przynajmniej dobrej woli, oczekiwanie zmiany postawy może być daremne. W takim przypadku “mniejsze dawki czasowe współistnienia” mogą osłabić toksyczne oddziaływanie na ciebie i zmienić “toksyczność” na zwykłą “irytację”. To rozwiązanie dotyczy osób, z którymi “musisz” pozostawać w relacji, na przykład członków rodziny lub współpracowników.

Silnie toksyczni ludzie

Niektórzy ludzie, szczególnie jednostki o narcystycznym rysie osobowości (i ich mniej popularni kuzyni, psychopaci), żywią się uwagą i podziwem innych ludzi. Narcyzi odczuwają potrzebę podporządkowania sobie ludzi i sprawienia, by czuli się „mniejsi niż oni”, aby zaspokoić swoją potrzebę poczucia wyższości. Mogą celowo podkopywać twoją wiarę w siebie w subtelny sposób, deprecjonować jeśli dzielisz się osiągnięciami, z których jesteś dumny czy też fundować uwielbienie i pogardę względem twojej osoby z niezrozumiałych pobudek.

Psychopaci rzadko mają kontakt z własnymi uczuciami, dobrostanem emocjonalnym i potrzebami psychologicznymi. Są to osoby, którym brakuje osobistego wglądu oraz empatii dla siebie i innych. Psychopacie rzadko zdarza się przyznać, że się myli lub przyjąć osobistą odpowiedzialność. Osobowość ta nastawiona jest na zaspokojenie pragnienia podziwu, uwagi i akceptacji innych.

Nie zawsze da się jednoznacznie określić, czy osoby te są świadome tego, co robią, jeśli jednak ich zachowanie konsekwentnie sprawia, że ​​czujesz się psychicznie zgnębiony – dla Ciebie ustalanie pobudek nie powinno mieć znaczenia. Ważnej jest jedno: Twoja równowaga psychiczna.

Ludzie toksyczni rzadko są świadomi własnej toksyczności. Są zbyt pochłonięci sobą i zaabsorbowani własnymi emocjami, zainteresowaniami, potrzebami i celami, aby być świadomymi potrzeb, celów, zainteresowań i emocji innych.

W przypadku relacji z prawdziwym narcyzem, psychopatą lub z kimś, kto notorycznie pozbawia cię dobrego samopoczucia, najlepszym rozwiązaniem jest postawienie silnych granic i ograniczenie kontaktu. Prawdopodobnie nie zmienisz ich, a stawienie im czoła oprócz twojego psychicznego zmęczenia wydobędzie tylko ich gniew, nie rozwiązując niczego. Narcyzi często są niezdolni do uznania swojej winy, ponieważ naprawdę nie wierzą, że popełniają błędy; uważają, że osobiście “zagraża im postrzeganie siebie jako osoby w inny sposób niż jako doskonałej”. Oczywiście zawsze warto, próbować omówić swoje uczucia z osobą z którą tworzysz relację. Musisz się jednak liczyć z tym, że nawet jeśli jesteś w stanie wyrazić siebie i jesteś otwarty na dialog, twoja postawa obije się o “głuche uszy”.

W przypadku wszelkiego rodzaju związków toksycznych najważniejsza jest troska o siebie, o swoje zdrowie i dobre samopoczucie.

Jeśli masz do czynienia z kimś, kto wysysa cię z energii i szczęścia, może warto rozważyć “usunięcie” tej osoby ze swojego życia lub przynajmniej ograniczenie czasu z nią spędzanego.

Czy jesteś w związku toksycznym?

Odpowiedz sobie na kilka pytań

  1. Opisz jak czujesz się w obecności tej osoby?
  2. Czy czujesz się bezpiecznie w obecności tej osoby?
  3. Czy uważasz, że twoje dzieci, partner lub inni ludzie są bezpieczni w otoczeniu tej osoby?
  4. Czy kiedykolwiek odczuwałeś emocjonalne lub psychiczne cierpienie podczas kontaktu z tą osobą?
  5. Czy czujesz się, notorycznie wykorzystywana przez tą osobę?
  6. Czy kiedykolwiek byłeś częścią intrygi stworzonej przez tą osobę?
  7. Czy ta osoba manipuluje, czy działa wyłącznie na własną korzyść?
  8. Czy kiedykolwiek czułeś, że osoba ta przekracza granice moralne, etyczne lub prawne?
  9. Czy kiedykolwiek czułeś, przemilcza twoje sukcesy i na każdym kroku przypomina porażki?
  10. Czy czujesz się wyczerpany emocjonalnie po kontakcie z tą osobą?

Jeśli kiedykolwiek znajdujesz się w sytuacji, która stanowi zagrożenie dla Ciebie i Twojego samopoczucia emocjonalnego lub fizycznego, ważne jest, aby w razie potrzeby szukać pomocy u profesjonalisty lub przyjaciół i rodziny.

Zostaw w komentarzu informację czy ten artykuł był dla ciebie przydatny. Komentując, udostępniając (poniżej szybka opcja), “lajkując” doceniasz moją pracę i pomagasz dotrzeć temu artykułowi do większej liczby osób. DZIĘKUJĘ <3

Psycholog Wojciech Klęk

Witaj! Na imię mam Wojtek, od 2014 roku przewodzę społeczności Świadomie Przez Życie i pomagam ludziom wprowadzać zmiany w życiu poprzez szkolenia oraz sesje indywidualne. W pomocy psychologicznej wspieram klientów w poszerzaniu samoświadomości, przepracowaniu trudnych emocji oraz wypracowaniu nowych, skutecznych metod radzenia sobie z problemami. Pracuje w nurcie poznawczo-behawioralnym, terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach oraz ACT. “Sama wiedza nie wystarczy, trzeba jeszcze umieć ją stosować” Kładę nacisk na praktykę, zależy mi by klienci po sesjach wdrażali wyniesioną wiedzę w swoim życiu. Doświadczali i kreowali go swoimi działaniami / brakiem działań, decyzjami / brakiem decyzji. W pracy coacha towarzyszę klientowi w procesie odkrywania jego mocnych stron, ustalaniu celów zgodnych z jego wartościami życiowymi oraz wdrożeniu skutecznych metod działania. Dzielę się swoją wiedzą oraz dostarczam narzędzia, które ułatwiają wprowadzenie pożądanej zmiany. Fascynuję się kulturą Japonii. Praktykuję ZEN – sztukę uważności oraz Kaizen – wprowadzanie zmian małymi krokami. Mieszkam w Krakowie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

KONSULTACJA